Menü

 

 

ŞEKER HASTALIKLARI

(DİYABET, HİPOGLİSEMİ)

 

 

ŞEKER METABOLİZMASI

 

 

*        PANKREAS’ ta BETA HÜCRELERİ İNSÜLİN HORMONU üretir.

 

*        ŞEKERLİ YİYECEKLER (KARBONHİDRATLAR) KARBONHİDRAT METABOLİZMASI   GLİKOZ

 

*        İNSÜLİN  HÜCRE ÇEPERİ’ ne yapışır ve çeperde KAPI oluşturur.

 

*        GLİKOZ’ un yeteri kadarı HÜCRE ÇEPERİ’ ndeki  KAPI’ dan HÜCRE İÇİ’ ne girer OKSİJEN tarafından yakılır ENERJİ’ ye dönüşür.

 

*        PANKREAS İNSÜLİN HORMONU KARACİĞER GLİKOKİNAZ ENZİMİ

 

*        GLİKOZ’ un fazlası + GLİKOKİNAZ ENZİMİ GLİKOJEN KARACİĞER’ de depolanır Bedende şeker eksikliği meydana gelirse kullanılır.

 

*        BÖBREKÜSTÜ BEZİ KORTİZOL HORMONU İNSÜLİN + KARBONHİDRAT METABOLİZMASI DENGESİ

 

 

 

ŞEKER METABOLİZMASI İLE İLGİLİ TESTLER

 

 

*        C – PEPTİT:

Pankreasta beta hücresi bulunup bulunmadığını ve hormon salgılanıp salgılanmadığını, salgılanıyorsa miktarını gösteren testtir.

Normal Değer Aralığı: 1,2 – 4,4

 

*        KORTİZOL (Hidrokortizon, Compound F):

Böbreküstü bezlerinden salgılanır. Glikoz metabolizmasının düzenli olmasından, insülin hormonunun dengeli salınmasından sorumludur. Ayrıca tansiyon dengesinde, bağışıklık sistemi işlevselliğinde, iltihapların giderilmesinde, stresin kontrolünde, hafızanın güçlenmesinde, acıya dirençte, tüm hücre dengesinde rol alır.

Normal Değer Aralığı:

Sabah 7,00 – 29,00 mg/dl

Akşam 7,00 – 17,50 mg/dl

İdrarda Normal Değer Aralığı:

00 – 12 yaş: 2 – 27 mg/gün

13 – 15 yaş: 5 – 55 mg/gün

15 yaştan büyük: 10 – 100 mg/gün

 

*        HOMA (İNSÜLİN DİRENCİ, IR):

Pankreastan salgılanan veya dışarıdan verilen insülin hormonunun, hücre çeperine yapışmasına ve bu çeperde kapı oluşturmasına, hücrenin izin verip vermediğinin belirlenmesine yönelik testtir.

Normal Değer Aralığı: 0 – 2,5

Obezite, insülin direnci ile birlikte gözlenen durumlardan en sık rastlanılanıdır.

HOMA-IR skoru, Matthews tarafından tanımlanan şu formül ile hesaplanır:

HOMA-IR = (açlık serum insülini (μU/ml) X açlık plazma glukozu (mmol/L)) / 22,5.

Bu metot ile yüksek HOMA-IR skoru, düşük insülin duyarlılığını (insülin direnci) göstermektedir.

HOMA β-cell indeks, Matthews tarafından tanımlanan şu formül ile hesaplanır:

HOMA β-cell indeks = (20 X açlık serum insülini (μU/ml)) / (açlık plazma glukozu (mmol/L) - 3,5)

 

*        AÇLIK ŞEKERİ (AKŞ), TOKLUK ŞEKERİ:

Kanda seyreden şeker miktarıdır.

Normal Değer Aralığı: 70 – 105

 

*        Hemoglobin A1c:

Kanda seyreden şeker miktarının 3 aylık ortalamasıdır.

Normal Değer Aralığı: 4,8 – 6,0

 

 *       İNSÜLİN

Kandaki insülin miktarını gösterir. Ancak açlıkta, toklukta, yemek yemeden hemen önce değer değişir. Üstelik insülin hapı veya enjeksiyonu kullananlarda pankreasın ürettiği insülini göstermez.

 

 

 

TİP 1 DİYABET

 

Çocukluk çağında ortaya çıkar.

 

TEMEL SEBEP:

  • Pankreasta Beta hücresi bulunmaması veya çok az bulunması
  • Dolayısıyla Pankreastan hiç insülin üretilememesi veya çok az üretilmesi
  • Bu nedenle glikozun hücre içinde yanma işleminin yapılamaması ve kanda birikmesi

BUNUN SEBEBİ:

  • GENETİK SİSTEM BOZUKLUĞU (KALITIM)
  • OTOİMMÜNİTE (Oto-antikorların beta hücrelerine saldırıp tahrip etmesi)

 

BELİRTİLERİ:

  • Ani kilo kaybı
  • Anormal ağız kuruluğu ve su içme
  • Sık idrara çıkma
  • Halsizlik ve aşırı yorgunluk
  • Sürekli açlık hissi
  • Görme keskinliğinde azalma, bulanık görme
  • Tekrarlayan iltihaplı hastalıklar
  • Çocuklarda gece yatağını ıslatma
  • Uykuya meyil

 

MODERN TIPTA TEDAVİ:

  • TEDAVİSİ YOK
  • Şekerin yakılması için dışarıdan İNSÜLİN ZERKİ
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar
  • Beta hücre nakli 

 

☻☻☻
 
Taşların yararlı olma ihtimali, c-Peptit değerinin % 0 olmamasıyla mümkündür. Yani Pankreasta az da olsa Beta hücresi bulunuyorsa ve az da olsa hormon salgılıyorsa, taşlar yararlı olabilir.
 
Şeker nedeniyle GÖZ KILCAL DAMAR KANAMASI veya ÖDEM oluşmasını önlemede ve oluşmuşsa tedavisinde taşlar yararlıdır. Yaklaşık 10 gün içinde etkisini göstermektedir.
 
Takıların ve taşların belirlenmesi kişinin durumuna göredir.
 
☻☻☻

 

 

 

 

TİP 2 DİYABET

(HİPERGLİSEMİ)

 

 

Her yaşta ortaya çıkabilir. Ancak görülme sıklığı 40 yaş üzerindeki kişilerdedir.

 

Birinci temel sebep: İNSÜLİN DİRENCİ

 

  • Hücrelerin normal dışı davranışı
  • İnsülin hormonunu yabancı madde kabul edip, hücre çeperine yapışmasına izin vermemesi
  • Bu nedenle glikozun kanda birikmesi

 

 

BUNUN SEBEBİ:

 

  • GENETİK SİSTEM BOZUKLUĞU (KALITIM ve / veya HASAR)
  • HÜCRE ANOMALİSİ
  • KORTİZOL YÜKSEKLİĞİ: BÖBREKÜSTÜ BEZİ AŞIRI KORTİZOL HORMONU SALGILANMASI Yağ gözelerinin insüline olan duyarlılığının azalması ve böylece şekerin dokularca kullanılmasının engellenmesi
  • HÜCRE ZARI FONKSİYON BOZUKLUĞU

 

İkinci temel sebep: KORTİZOL YÜKSEKLİĞİ

 

  • BÖBREKÜSTÜ BEZİ AŞIRI KORTİZOL HORMONU SALGILANMASI ► Dokulardaki yağ, protein ve aminoasitlerin glikoza dönüştürülmesi Kanda şekerin yükselmesi

  • HİPOTALAMUS uyarır HİPOFİZ BEZİ salgılar ACTH HORMONU aşırı ise

 

 

Üçüncü temel sebep: İNSÜLİN HORMONU AZLIĞI (GLİKOZ TÖLORANSSIZLIĞI)

  • HİPOTALAMUS, HİPOFİZ BEZİ veya PANKREAS problemleri

 

 

İKİNCİL SEBEPLER:

 

  • 40 yaş üzeri olmak (Kromozom hasarı başlaması)
  • Şişmanlık
  • Aşırı stres
  • Beslenme bozukluğu
  • Kronik Pankreas iltihabı
  • Pankreas tümörleri
  • Pankras ameliyatı
  • Hipertiroidi
  • Akromegali (Akromegali, büyüme hormonunun/STH aşırı salgılanması ve buna bağlı olarak IGF-1’in aşırı üretiminden meydana gelen kronik, organ ve dokuların büyümesine neden olan bir hastalıktır.)

 

 

BELİRTİLERİ:

 

  • Çok yemek yeme, sürekli açlık hissi
  • Ağız kuruluğu ve çok su içme
  • Sık idrara çıkma
  • Kilo alımı veya kaybı
  • Halsizlik ve aşırı yorgunluk
  • Yaraların geç iyileşmesi
  • Kuru ve kaşıntılı cilt
  • Görme keskinliğinde azalma, bulanık görme
  • Cinsel sorunlar
  • Tekrarlayan iltihaplı hastalıklar
  • Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
  • Kas ağrıları
  • ŞEKER KOMASI BELİRTİLERİ: Aşırı soluma, soluğun aseton kokması, dil kuruluğu

 

 

MODERN TIPTA TEDAVİ:

 

  • TÜMÜYLE TEDAVİSİ YOK
  • Diyet yani beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi + Yaşam tarzının değiştirilmesi + Egzersiz
  • Eğer bu tedavi planı ile kan şekeri normal sınırlar içinde tutulamazsa ağızdan hap olarak alınan şeker düşürücü ilaçlar
  • Bununla da kan şekeri düzeyini normal sınırlar içinde tutabilmek mümkün olmazsa insülin iğnesi

 

İLGİLİ SİSTEM, ORGAN VE OLGULAR:

 

  • PANKREAS
  • BÖBREKÜSTÜ BEZLERİ
  • HİPOTALAMUS, HİPOFİZ BEZİ
  • GENETİK SİSTEM
  • HÜCRE SİSTEMİ
  • METABOLİZMA
  • STRES GİDERİMİ

 

 

☻☻☻
 
Taşlar yararlı olmaktadır. Taşlarla bedende şeker dengesinin sağlanması, sebep olan problemlerin ortadan kalkması, hap veya insülin kullanımının azaltılması, hatta gerek kalmaması yönünden denemelerdeki başarı oranı % 80 cıvarındadır. Kişiden kişiye değişiklik göstermektedir.
 
Şeker nedeniyle GÖZ KILCAL DAMAR KANAMASI veya ÖDEM oluşmasını önlemede ve oluşmuşsa tedavisinde taşlar yararlıdır. Yaklaşık 10 gün içinde etkisini göstermektedir.
 
Takıların ve taşların belirlenmesi kişinin durumuna göredir.
 
Yukarıda bahsedilen testlerin (c-Peptit hariç) sonuçlarına göre değerlendirme yapılmaktadır. İnsülin kullanma aşamasında ise c-Peptit testi de önem kazanmaktadır.
 
☻☻☻

 

 

 

 

HİPOGLİSEMİ

(Reaktif Hipoglisemi)

 

 

TANIMLAMA:

 

Kan şekerinin, normal değerin altında, özellikle 50 mg/dl altında olması halidir. (Normal değer 70 – 105 arasıdır. Başlı başına bir hastalık olabildiği gibi, insülin kullanımındaki dengesizlik nedeniyle Tip 1 Diyabet (haftada 1 – 2 kez) ve Tip 2 Diyabet (nadiren) hastalarında da oluşabilir.

 

Uyku sırasında da oluşabilir.

 

 

NEDENLERİ:

 

  • TEMEL SEBEP 1: GENETİK SİSTEM BOZUKLUĞU (KALITIM ve / veya HASAR)
  • TEMEL SEBEP 2: PANKREASTA TÜMÖR VEYA İLTİHAPLANMA NEDENİYLE HASAR
  • YENİLEN KARBONHİDRATLI GIDAYA ORANLA ÇOK FAZLA İNSÜLİN SALGILANMASI (Yemek saatlerinden hemen önce, ağır egzersiz sonrasında veya proteince zengin yemek sonrasında)
  • Buna rağmen PANKREASTAN GLUKAGON HORMONU SALGILANMAMASI VEYA AZ SALGILANMASI (Kan şekerinin düşmesi halinde uyarılan Pankrastan salgılanır. Karaciğeri uyararak depo halindeki şekerin kana salınmasını sağlar. Böylece kandaki şeker dengelenir.) (Bu nedenle hipoglisemi atağı geçirenlere doktorlarca glukagon hormonu enjekte edilir.)
  • KARACİĞERDE DEPO EDİLMİŞ YETERLİ ŞEKER (GLİKOJEN) BULUNMAMASI

SEBEBİ: HİPOTALAMUS uyarmazsa veya HİPOFİZ BEZİ tümör, küçülme gibi bir sebeple ACTH HORMONU salgılamaz veya az salgılarsa Yahut BÖBREKÜSTÜ BEZİ hasarı nedeniyle AZ KORTİZOL HORMONU SALGILANMASI veya SALGILANMAMASI (ADDİSON HASTALIĞI)

  • BÖBREKÜSTÜ BEZİ YETMEZLİĞİ

 

 

İKİNCİL SEBEPLER:

 

  • 40 yaş üzeri olmak (Kromozom hasarı başlaması)
  • Aşırı stres
  • Beslenme bozukluğu (Fazla karbonhidratlı, nişastalı gıdalar veya çok şeker yeme)
  • Aşırı kafein alımı (çay, kahve, kola)
  • Depresyon
  • Gereğinden fazla insülin veya oral anti-diyabetik kullanmak
  • İlaçları yanlış zamanda kullanmak
  • Yemekleri ve ara öğünleri düzensiz saatlerde yemek
  • Öğünlerde gereksinimden az karbonhidrat almak
  • Her zamankinden fazla egzersiz yapmak
  • Alkol kullanmak
  • Kadınlarda adet kanamasının başlaması
  • İnsülin enjeksiyonlarının yerini değiştirmek
  • Sindirim güçlüğü, mide boşalmasının gecikmesi
  • Soğuk/ılık ortamdan çok sıcak ortama geçmek

 

BELİRTİLERİ:

 

  • Sinirlilik
  • Bulanık görme
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Yüz, dil ve dudaklarda karıncalanma
  • Aşırı terleme
  • Soğuk terleme
  • Titreme
  • Uyuşukluk
  • Taşikardi (Nabız artışı)
  • Konuşma zorluğu
  • Sebepsiz yere ağlama
  • Baygınlık hissi
  • Bu durumlar beynin şekersiz kalmasına bağlı olarak ortaya çıkar.
  • Müdahale edilmezse BİLİNÇ KAYBI
  • DİKKAT: Hipoglisemik ataklar, beynin sinir hücrelerinin (nöronların) hasarına ve ölümüne neden olabilir. Bu nedenle, geçirilen 3 Hipoglisemik atak, 50 yaş üzeri hastalarda demans (bunama) riskini ikiye katlamaktadır.

 

MODERN TIPTA TEDAVİ:

 

  • TÜMÜYLE TEDAVİSİ YOK

 

 

TAVSİYELER:

 

  • Atak hissedilince sindirim sistemince hızlı emilebilecek şekerli su, bal, pekmez gibi bir şeyler yemek (Ancak bunların miktarını çok yüksek tutmamak gerekir. Zira yüksek şekere neden olabilir.)
  • Stresten ve stresli ortamdan uzak durmak
  • Ana yemeklerden sonra limonata veya meyve suyu içmek

 

İLGİLİ SİSTEM, ORGAN VE OLGULAR:

 

  • GENETİK SİSTEM
  • PANKREAS
  • BÖBREKÜSTÜ BEZLERİ
  • HİPOTALAMUS, HİPOFİZ BEZİ
  • METABOLİZMA
  • KARACİĞER

 

☻☻☻
 
Tavsiyelere de uymak şartıyla taşlar, yaklaşık 2 yılda hastalığın tedavisine yardım etmektedir..
 
Takıların ve taşların belirlenmesi kişinin durumuna göredir. Yukarıda bahsedilen testlerin sonuçlarına göre değerlendirme yapılmaktadır.
 
☻☻☻

 

 
 
 
 

ŞEKERSİZ DİYABET

(Diyabet İnsipidus)

 

 

TANIMLAMA:

 

ADH (Antidiüretik Hormon) yetersizliği nedeniyle vücuttaki su dengesinin ortadan kalkmasıdır. (DEHİDRASYON)

 

İsmi ve etkileri bakımından diyabete benzeyen ancak pankreas, glikoz ve insülin hormonuyla ilgisi olmayan bir hastalıktır.

 

ADH, Hipotalamus bezi tarafından sentezlenen ve Hipofiz bezinde depolanan, gerektiğinde hipofiz bezinden kan dolaşımına salgılanan bir hormondur.

 

Bazı etkenlerle idrarla böbreklerden gereksiz yere fazla su atılmasına DİÜREZ, bu etkenlere de DİÜRETİK ETKENLER denir. Antidiüretik hormon, idrarda su atılmasını azalttığı, yani diüreze karşı çalıştığı için bu adı almıştır.

 

ADH, öncelikle vücuttaki su dengesini ayarlar. Bunu iki şekilde yapar: İlk olarak böbreklerin toplayıcı kanallarına etki ederek vücutta su tutulmasını sağlar. İkinci olarak vücutta, az içme veya çok terleme nedeniyle su azaldığında salgılanır ve böbreklerde bulunan idrardaki suyu ayrıştırarak vücuda iade edilmesini sağlar. Dolayısıyla idrar miktarında düşme olur.

 

Kan damarlarının düz kaslarına etki ederek damarların büzüşmesini ve kan basıncının artmasını sağlar. Ayrıca hipofizden kortikotrop hormonun salgılanmasını düzenler, midenin ve kalınbağırsağın hareketlerini uyarır ve mide - bağırsak sistemindeki sıvıların salgılanmasını engeller.

 

Vücut suyunda azalma olduğunda, kanın suyunda da azalma olur. Bunun sonucu olarak da kanın özgül ağırlığı -ozmotik basıncı- yükselir. Ozmotik basıncı yükselmiş olan kandaki BASINÇ RESEPTÖRLERİ ve HACİM RESEPTÖRLERİ hipotalamustan geçerken, Hipotalamusa ADH yapımı, Hipofize de ADH salınımı için mesaj gönderirler. Böbreklerden daha az miktarda su atılması, vücutta daha çok su birikmesi, başka bir anlatımla kanda daha çok su birikmesi demektir. Böylece kanın özgül ağırlığı (ozmotik basınç) normalleşince Hipotalamus özel hücreleri aracılığıyla bunu algılayıp ADH yapımını durduracaktır.

 

ADH’nın salgılanmasına heyecanlar, kanın sıcaklığının artması, stres, ağrılar, solunum yetmezliği nedeniyle dokulardaki oksijenin azalması da sebep olabilir.

 

 

BELİRTİLERİ:

 

  • AŞIRI SUSAMA
  • İDRAR MİKTARINDA ARTIŞ
  • FİZİKİ ÇÖKÜNTÜ
  • DÜŞÜK TANSİYON
  • Kusma veya diyare
  • Terleme
  • Solunum, özellikle hızlı hızlı nefes alıp verme
  • Sıcak veya nemli havalarda aşırı yorulmak
  • Ateş
  • Sıvıyla birlikte, bedeniniz aynı zamanda, normal vücut fonksiyonları için önemli olan elektrolitleri (mineral tuzlar) de kaybeder.

 

NEDENLERİ:

 

  • HİPOFİZ TÜMÖRÜ
  • HİPOFİZ HASARI
  • HİPOTALAMUS HASARI

 

MODERN TIPTA TEDAVİ:

 

  • ADH HORMON TAKVİYESİ / Hayat boyu

 

 

İLGİLİ SİSTEM, ORGAN VE OLGULAR:

 

  • HİPOTALAMUS, HİPOFİZ
  • BEYİN SİNİRLERİ
  • BÖBREKLER
  • ALIN ÇAKRASI
  • TEPE ÇAKRASI

 

☻☻☻
 
Taşlar yararlı olmaktadır.
 
Ancak Hipofizde tümör varsa öncelikle bu tümörün eritilip yok edilmesi gerekmektedir.
 
Takıların ve taşların belirlenmesi kişinin durumuna göredir.
 
☻☻☻

 

 

Hasan KOCABAŞ

 

 

Bu Yazıyı Paylaş;
Copyright © 2015 hasankocabas.com.tr Online Kullanıcı : 4 | Bu Günkü Ziyaretçi : 424 | Toplam Ziyaret : 488,779

                      ortakfikir tasarım ofisi