Menü

 

 

SAFRA KESESİ TAŞI ve ÇAMURU

 

 

 

SAFRA KESESİ

 

Safra kesesi, karaciğerden salgılanan safranın toplandığı, karaciğerin alt kısmında bulunan torba şeklinde bir organdır. Kesenin görevi, safrayı depolayıp, yoğunlaştırmak ve gerekli aralıklarla oniki parmak bağırsağına (duodenum) safra salgılamaktır.

 

Yetişkin bir insan vücudu günde yaklaşık 700 ml safra üretir.

 

Safranın önemli işlevlerinden birincisi, yağları çok sayıda küçük damlacıklara ayırmaktır. İkinci işlevi, yağ sindiriminin son ürünleri ile yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K Vitaminleri) emilimine yardım etmektir. Diğer bir önemli işlevi ise, kanda önemli yıkım ürünlerinin atılmasında rol almaktır. Örneğin hemoglobin parçalanma ürünü olan "bilirubin" ve karaciğer hücrelerinde sentezlenen kolesterol gibi.

 

Safradan aşırı miktarda su ve tuz kaybı, safraya aşırı miktarda kolesterol salgılanması gibi anormal koşullarda, kolesterol çökebilir ve "safra taşları" oluşabilir. Safra kesesi, safra taşları veya başka nedenlerle tıkanırsa safra bağırsağa dökülmez, safra pigmenti karaciğer veya safra kesesi tarafından geri emilerek kana karışır. Böylece "sarılık" adı verilen hastalık ortaya çıkar. Deri ve göz akı sarı bir renk alır.

 

Safra bağırsağa gelen mide asidi sebebiyle asidik karakter kazanmış besin karışımını nötralize eder. Antiseptik özelliğiyle zararlı bakterileri öldürür.

 

 

SAFRA KESESİ TAŞI

 

 

 

Normal veya anormal safra bileşenlerinin büyüme veya birleşme yoluyla vücutta oluşan kristal yapılardır.

 

SAFRA ÇAMURU DA, OLUŞUM VE ETKİLERİ BAKIMINDAN SAFRA TAŞI GİBİDİR

 

Safra taşları safra kesesi ve safra kanalı dâhil olmak üzere safra yolarının herhangi bir yerinde oluşabilirler. Ana safra yolunun tıkanmasına koledokolitiasis denir. Safra yollarının bir kısmının tıkanması sarılığa neden olur. Pankreasın ağzının tıkanması ise pankreatite neden olur.

 

Safra taşları et üretiminin yan ürünlerinden biridir, bazı toplumlarda sözde afrodizyak özelliklerinden bir gramı 30 USD fiyatla müşteri bulur. Bu bağlamda en kaliteli safra taşları yaşlı süt ineklerinden elde edilir. Bu yüzden altın madenlerinde görülen bir uygulamada olduğu gibi, bazı mezbahalar sakatattan sorumlu işçilerinin üzerlerini çalıntı safra taşı için dikkatle ararlar.

 

 

TAŞLARIN NİTELİĞİ

 

 

 

Kolesterol taşları genelde yeşil, ama bazen beyaz veya sarı da olabilirler. Başlıca kolesterolden oluşurlar. Taşların yeşil-kahverengi olması kolesterol taşı olduklarının işaretidir.

 

Pigment taşları safrada bulunan bilirubin ve kalsiyum tuzlarından oluşan küçük koyu renk taşlardır. Safra taşlarının %20'sini oluştururlar. Pigment taşı için risk faktörleri siroz, safra yolu iltihabı ve Orak hücre anemisi gibi kalıtsal kan hücresi bozukluklarıdır. Karışık kökenli taşlarda da olabilir.

 

Safra taşları çok çeşitli boyda, bir kum taşı kadar küçük, bir pingpong topu kadar büyük olabilirler. Safra kesesinde genelde büyük tek bir taş olabileceği gibi pek çok, hatta binlerce daha küçük taş da olabilir.

 

 

BELİRTİLERİ

 

  • Safra kesesinde bulunan 6-7 mm çapa kadarki taşlar, çok önemli risk oluşturmaz ve çok önemli belirtiler vermezler.
  • Ancak milimetrik taşlar dahi safra kesesi kanalına düşerse kanalı tıkayabilir ve karaciğerde ağır problemler oluşur.
  • SAFRA ATAĞI: Yarım saatle birkaç saat arası bir süre üst abdominal (karın) bölgede gittikçe artan bir acı hissedilmesi. Sırtta, genelde kürek kemikleri arasında veya sağ omuzun altında acı olabilmesi. Mide bulantısı veya kusma. Daha ender bazı durumlarda acı midenin altında, pelvise (leğen kemiğine) yakın bir yerde başlar. Bu krizler böbrek taşı acısı gibi şiddetli bir ıstırap verirler. Bazı safra krizlerinin doğum sancısından daha acılı olabileceğine inananlar vardır. Acıyı azaltmanın bir yolu, safra kesesindeki safra seviyesini düzenlemek için ağrı başlangıcında bir bardak su içmektir ama bu yöntem her zaman çalışmaz. Bu ağrılar genelde özellikle yağlı bir yemeğin ardından ve çoğu zaman gece vakti olur. Diğer semptomlar abdominal şişme, yağlı yemekleri kaldıramamak, geğirmek, gaz ve hazımsızlıktır. Eğer bu semptomlarla beraber üşüme, düşük ateş, deri veya gözlerin sararması veya kil renginde dışkı görülürse derhal bir doktora başvurmak gerekir.
  • Safra taşı olan bazı kişiler bir acı veya rahatsızlık duymazlar. Bu kişilerin safra taşlarına "sessiz taş" denir ve bu taşlar safra kesesi ve diğer iç organları etkilemezler. Tedavilerine gerek yoktur.
  • Bilirubin yüksekliği
  • Safra kesesi taşları, özellikle yemek sonrası hazımsızlık, bulantı, karın ağrısı, şişkinlik, geğirme gibi şikâyetlere yol açar. Bu şikâyetleri olan bir kişide safra kesesinde de taş tespit edilmiş ise şikâyetin kaynağı safra kesesi taşlarıdır. Ancak bu belirtilerin sebebi, mide ve bağırsak problemleri de olabilir.
  • SARILIK

 

NEDENLERİ

  • KALITSAL FAKTÖRLER

-       SAFRA KESESİ FONKSİYON BOZUKLUĞU

-       SAFRA KESESİ İLTİHAPLANMASI (Kolesistit)

  • Safra kesesi hareketi azlığı (Seyrek ve yetersiz kasılma)

-       Bu nedenle İÇİNDE ERİYİK HALDE BULUNAN KOLESTROL (% 90’ı) ve PİGMENTLERİN/BİLURBİNLERİN (% 10’u) ÇÖKELMESİ

-       Taşların bünyesinde DEĞİŞİK ORANLARDA KALSİYUM bulunur. Normalde düz röntgen filmlerinde safra taşları görülmezhttp://www.forum47.biz/forum/images/smilies/nokta.gif Safra taşlarının içerdiği kalsiyum miktarı ne kadar çok ise düz filmde görülme olasılığı artarhttp://www.forum47.biz/forum/images/smilies/nokta.gif

-       SFEROSİTOZ (Spherocytosis veya sferositozis; kümeleşme ve makrofajlarda parçalanmaya yatkın küre biçimli eritrositlerde özellik kazanmıştır. Sferositoz, ekstravasküler oto-hemolitik anemi karakterinde bir Herediter bozukluktur. Bunun sonucunda anemi ve başka hastalık türleri ortaya çıkar. Bazı olgularda sferositoz, spektrin molekülündeki eksiklik ya da bozuklukla ilişkilidir. Ameliyatla dalağın çıkarılması vücuttaki makrofajların büyük bir bölümünü uzaklaştırdığından kalıtımsal sferositoz belirtilerinde azalma olmuştur.)

  • Bir olasılıkla beslenme alışkanlığı
  • Safrada çok fazla kolesterol bulunması ve yeterince safra tuzu olmaması
  • Karaciğer ve safrada bulunan ve kolesterol kristalleşmesini kolaylaştıran veya engelleyebilen bazı proteinlerin varlığı
  • Hamilelik sonucu yüksek östrojen seviyesi, hormon tedavisi veya doğum kontrol hapı kullanımı safrada kolesterol düzeylerinin arttırabilir, safra kesesi kasılmasının azaltabilir ve bunların sonucunda safra taşı oluşabilir.

 

MODERN TIPTA TEDAVİ

 

  • Safra Kesesinin alınması (Kolesistektomi)
  • Safra taşlarının hâlen geçerli tek tedavisi ameliyattır. Böbrek taşlarının aksine kırma veya düşürme gibi tedavi yöntemleri yoktur.
  • Kolesterol taşlarını eritmek için ağızdan alınan ursodeoksikolik asit kullanılır. Ancak bu ilaç çok pahalıdır ve kullanımı kesilince yeniden taş oluşabilir.

 

 

TAŞLARLA TEDAVİ

 

Taşlarla tedavi yardımı, safra kesesinde bulunan taş ve çamur ile eğer kanalı tıkamıyorsa safra yollarındaki taş ve çamura uygulanmaktadır. Safra yolunu tıkayan taş ve çamur, karaciğerden safra atımını engellediği ve ölümcül sarılığa sebep olduğu için ameliyat önerilmektedir.

 

Taşlarla yardım sonucu, safra kesesindeki taş veya çamur, 7 ayla 1 yıl arasındaki bir sürede eriyip temizlenmektedir.

 

 

Sağlıkla kalın.

 

Hasan KOCABAŞ

 

 

 

 

 

 

Bu Yazıyı Paylaş;
Copyright © 2015 hasankocabas.com.tr Online Kullanıcı : 11 | Bu Günkü Ziyaretçi : 255 | Toplam Ziyaret : 486,906

                      ortakfikir tasarım ofisi